Guarani Rosary Prayers

This is the national language of Paraguay and is spoken by 4,850,000 people (1995). It is also spoken in Argentina, Brazil, and Bolivia. There are several varieties of Guarani: --Western Bolivian Guarani, also known as Simba, which is spoken by 7,000 people --Eastern Bolivian Guarani, also known as Chiriguano, Chawuncu, and Western Argentine Guarani, which is spoken by 55,000 speakers with the dialects of Avá (subdialects: Chané, Tapieté / Ñandeva) and Izoceño / Izocenio --Paraguayan Guarani, which is spoken by 5,000,000,000 people --Chiripá Guaraní, also known as Avá, Nhandéva / Ñandeva, Apytare, Tsiripá / Txiripá), which is spoken by 12,000 people --Mbyá Guaraní, also known as Mbya, which is spoken by 25,000 people.

In these translations, the Guarani word "Ñandejára" meaning "Nuestro Señor" or "Our Lord" for the word "God", may be used alternatively with "Tupã", which is the name of the deity which the European missionaries considered the supreme deity of these people.

(Prayers that are not known in this language are shown in English until we have the complete prayer, at which time it will be shown in both languages.)

+ Kurusu ra’ãnga Marangatu / + The Sign of the Cross / + Signum Crucis
+ Kurusu ra’ãnga Marangatu rehe, Nde orepysyrõ ore rayhú’ỹvagui. + Tupã orejára Túva, Ta’ýra, Pytu Marangatu rerapýpe. Ta’upéicha Hesu.

Arovia Tupã / The Apostles' Creed / Credo
Arovia Tupã túva, pu’akáre, imoñangára rupi ojapo yvága ha yvy, avei arovia. Hesu María nememby, moñepeteĩ. Ñandejára ypykue rembiapo rehe. Pytu Marangatu rembiapo rehe ñandéramo Ñandejára oñemoñáva kuñakarai María marangatu imarane’ỹvagui oava’ekue. Poncio Pilato poguýpe hekóramo, ohasa’asy kurusúpe imoimbýramo omano hag̃ua. Oguejy añaretãme. Ára mbohapyhápe oikovejey omanova’ekue apytégui. Ojupi yvágape, ha’e oguapy Tupã akatuagotyo. Ha’e oúne umi hekove imarangatúva ha umi hekove iñañávape oporãndúvo. Ajerovia avei Pytu Marangatu. Ajerovia Tupão Marangatúre, ha avei Tupã pyhy Marangatu. Ajerovia avei umi pakõi iñe’ẽ marangatúre omoĩva ñane angaipa omokañy hag̃ua. Ha’e arovia te’õnguéra opakatu ha hekove jeytaha. Ha’e arovia teko marangatu oĩmaha yvágape.

Agobia niche Tupã tuba opocatumbae / Apostles' Creed / Credo
Agobia niche Tupã tuba opocatumbae guemimbotara rupi ojapobae; ndiyabaybi mbae ychupe yba moñangara (1) ybi moñangara abe

Arobia abe Jesu tayra moñepebae (2) yande yara Espiritu Santo rembiapo rehe ñanderamo oñemoñabae puera Señora Santa Maria maraneyymbaegui oarabae puera.

Poncio Pilato y biray yara rosuramo (3) recoramo herecoméguembí (4) ramo hae curuzu pipe ymoy nimbi ramo, hae yucapiramo hae ytimimbi ramo oycobae puera,

hae agueyi, añaretame ara mbohepi habapipe oycobe yebi amañe bae cueragui hae oyeupi y bape hae eguepi oyna

Tupã Tuba acatua coti (6), hae aegui oune ymarangatu bae puera upe bae yñagay pabae cuera upe abe heco haguera rehe eyerurebo;

Arobia abe Spiritu Santo arobia abe Santa Madre Iglesia Católica oyko Santa Comunión (7)

abe arobia Sacramento (8) rehe ñande angay paba cañi.

Arobia abe (9) teonguekuera opacatu recobe yebi heguema. Hae (10) arobia teco marangatú pabeyma ybape oyme

Amen Iesus (11)

Footnotes for the Apostles' Creed
(1) Imoñangara, Poder, fuerza, ipokatu (2) Peteĩete, Uno solo…Único. (3) Yvyrairusuramo = poguýpe. Indica cargo y poder (4) Herekomegua = ohasa’asy castigar maltratar descomponer… (5) Añareta = infierno (6) Coti = azia = gotyo (7) Comunión = Tupã rahava = Tupã pyhy (8) Los 7 sacramentos. (9) Abe= avei (10) Hae = ha`e, che ||Avei arovia te’õnguéra opakatu ha hekove jeytaha. (Che) Arovia teko marangatu oĩmaha yvágape (11) IESUS = Jesús = Hesu.

Arovia Tupã túva, pu’akáre, imoñangara (1) rupi ojapo yvága ha yvy, avei arovia.

Hesu María nememby, peteĩete(2). Ñandejára, ypykue rembiapo rehe. Pytu Marangatu rembiapo rehe ñanderamo Ñandejára oñemoñáva kuñakarai María Marangatu imarane’ỹvagui oava’ekue. Poncio Pilato poguýpe (3) hekoramo, ohasa’asy (4), kurusúpe imoĩmbýramo omano hag̃ua. Oguejy añaretãme (5). Ára mbohapyhápe oikovejey omanova’ekue apytégui. Ojupi yvágape, ha’e oguapy

Tupã akatúa gotyo (6). Ha’e oúne umi hekove imarangatúva ha umi hekove iñañávape oporãndúvo. Ajerovia avei Pytu Marangatu. Ajerovia Tupão Marangatúre, ha avei Tupã pyhy (7) Marangatu. Ajerovia avei pokõi iñe’ẽ marangatúre(8) omoĩva ñane angaipa okañy hag̃ua.

Ta’upéicha Hesu.

Ore Ru / Our Father / Pater Noster
Matthew 6:9-13 Luke 11:2-4

Ore Ru, yvágape reiméva, toñemomba'e nde réra marangatu. Eju ore sambyhy, tojejapo ne rembipota yvy ári yvagape guáicha. Eme'ē oréve ore rembi'urâ, ko árape guarā. Eheja rei oréve ore rembiapo vaikue, ore roheja reiháicha. Opavave pre rehe. Ojapo vai vaekuépe. Aníkena rehejátei. Rojepy'a ra'ā. Ore pe'a uvei ivaígui. Amen.

Ore Ru / Our Father / Pater Noster
Ore ru reiméva yvágape, Padre nuestro que estás en el cielo,

toñembojeroviákena nde réra. santificado sea tu nombre.

Taoreañuamba ne mborayhu. Venga tu reino.

Tojejapo ne rembipota, Hágase tu voluntad

ko yvy ári yvágapeguáicha. así en la tierra como en el cielo.

Eme'êmo oréve ko'ára kóvape ore rembi'urã opa ára roikotevêva. El pan nuestro de cada día dánoslo hoy. Ha eheja reíkena oréve ore mba'e vaikue, Y perdónanos nuestras deudas,

roheja reiháicha ore rapichápe hembiapo vaikue oréndive. así como nosotros perdonamos a nuestros deudores. Ha ani orerejátei roñepy'ara'ã, Y no nos dejes caer en la tentación,

ore pe'a avei mba'e pochy poguýgui. mas líbranos del mal.

Ore Ru / Our Father / Pater Noster
Ore Ru, yvágape reiméva, Toñembojeroviákena nde Réra; ta ore añuãmba ne mborayhu; tojejapo ne rembipota ko yvy ári, yvaga peguáicha. Eme' ẽmo oréve ko ára kóvape ore rembi'ura, opa ára roikoteveva; ehejareikena oréve ore mba'e vaikue, rohejarei háicha ore rapichápe hembiapo vaikue, aníkena ore moingétei rojepy'ara'ã vai hag̃uame, ha ore pe'akena mba'e pochy poguygui. Amen.

Ore Ru / Our Father / Pater Noster
Ore ru reiméva yvágape, toñembojeroviákena nde réra. Taoreañuamba ne mborayhu. Tojejapo ne rembipota, ko yvy ári yvágapeguáicha. Eme'êmo oréve ko'ára kóvape ore rembi'urã Ha eheja reíkena oréve ore mba'e vaikue, roheja reiháicha ore rapichápe hembiapo vaikue oréndive. Ha ani orerejátei roñepy'ara'ã, ore pe'a avei mba'e pochy poguýgui. Amen.

Oreru / Our Father / Pater Noster
Oreru yvágape reiméva, toiko ñembojeroviápe nde réra marangatu, tou nde reko marangatu oréve, toñemboaje ne rembipota, ápe, yvýpe, yvágape oikoháicha. Ore rembi’u ára ha ára g̃uarã eme’ẽuka oréve, Nde reñyrõva ore angaipa orerayhu’ỹvandie, oreñyrõkena. Nde reipotáire angaipápe ro’a nde orepysyrõngatu mba’e pochýgui. Ta’upéicha. Hesu.

Orerùba / Our Father / Pater Noster (Brazilian--South American Version)
Brazilian (South America)

Orerùba îbápe eréibae. Îmboyerobiâ repîramô nderéra toycò. Tounderecomâvân gatúorébe. Nderemîmbotára tiyayê îbîpe yyâyêyâbê. Orerembiù ara nâbôguâra emêé coára pîpeorêbe. Ndeñyrô' oreyñângai pábaeupê orébe mârâhárupê oréñyr ônûngá haeorepo eyârimé. Toremboá îmégau oaipá orepîçyrô' epécatú Mbae pochî guî. Amen.

Orê Rûb / Our Father / Pater Noster (Tupi-Guarani Version)
Orê rûb Igbàcupe tecoar, Ymoete pîramo,Nde rera toicô Toûr nde Reino Tônhémonhang Nderemîmotaraibîpe Igbâcupe, ynhemonhanga yabê Orê remiu Ara yabiõ ndoâra Eimceng cori orebe. Nde nhirõ Ore angaipaba recè Orebe Ore terecómemoáçara çupe Ore nhirõ yabe Ore moarû carumé yepe Tentação pupé: Ore pi cirõte yepe, Mbaê aiba çui. Amen.

Ore ru / Our Father / Pater Noster
Ore ru yvágape reiméva toiko ñembojeroviápe nde réra marangatu, tou nde reko marangatu oréve, toñemboaje ne rembipota ápe yvýpe yvágape oikoháicha. Ore rembi’u ára ha ára g̃uarã eme’ẽuka oréve, Nde reñyrõva ore angaipa orerayhu’ỹvandie oreñyrõkena. Nde ndereipotáire angaipápe ro’a nde orepysyrõngatu mba’e pochýgui. Ta’upéicha. Hesu.

Maiteípa María / Maria Maitei / Hail Mary / Ave Maria
Maiteípa María, ne renyhéva Ñandejára remime'egui, Tupã oi ne ndive. Nde ha'e imomembe'upyrã kuña kuéra apytépe, ha imarangatu etéva oúva nde retepýpe ne memby Jesús. Santa María, Ñandejára Sy Eñembo'e ore rehe angaipavóra, ko'ãga ha romano aguime. Ta upéicha kena.

Romomaitei María / Hail Mary / Ave Maria
Romomaitei María, Tupã remime'êtégui ne renyhêva. Ñandejára oî ne ndive. Kuña karai maymáva apytégui reñepõrangerekovéva. Ha momorãmby ete ave ne Memby, ore Moingovehára. Tupã Maria marangatu, eñembo'e míkena ore angaipavóra rehe ãga ha ára romanohápe. Te upéichakena.

Ave Maria, graça recé tynycembaé / Hail Mary / Ave Maria
Ave Maria, graça recé tynycembaé, ndé irunamo ianda iara recou, imo, béu catupyramo eroico cunha çui, imombéu catupyrabé ndemembyra Jesus. Santa Maria, Tupa cy, etupa mangheta oré iangaipabae rececoyr, ira, oré iékyi oré rumebeno. Amen.

Evy'áke, María / Hail Mary / Ave Maria
Evy'áke, María, nerenyhêva Tupâ Ñandejára remime'êgui; ha'e oî ñendive. Nde ha'e jehovasapyre kuñanguéra apytépe ha jehovasapyre avei Hesu nde retepýgui oúva. Tupâsy María marangatu, eñembo'e ore iñangaipáva rehe ko'ága ha pe romanóta jave. Amen.

Tupã tanera’ãrõ María / Hail Mary / Ave Maria
Tupã tanera’ãrõ María, Tupã, Ñandejára, ne irũramo oiko imombe’u katupyrýre, reiko kuñapavẽgui. Imombe’u katupyrýre avei oiko ne memby Hesu, María Marangatu, Tupã marane’ỹ eñembo’e ne memby ãngare, ha ore iñangaipáva rehe, Avei ore ãngare, romanombota meve, Ta’upéicha Hesu.

Tupã tanera’ãrõ María / Hail Mary / Ave Maria
Maria maitei (karaiñe'ẽ: Ave María)

Tupã tanera’ãrõ María, nerenyhẽ Tupã aguyjégui. Tupã, Ñandejára, ne irũramo oiko imombe’u katupyrýre, reiko kuñapavẽgui. Imombe’u katupyrýre avei oiko ne memby Hesu. María Marangatu, Tupã marane’ỹ eñembo’e ne memby ãngare ha ore iñangaipa rehe, avei ore ãngare romanombota meve. Ta’upéicha Hesu.

Oh, My Jesus / Fatima Prayer
Oh, my Jesus, forgive us our sins. Save us from the fires of hell. Lead all souls to Heaven, especially those most in need of Your mercy.

How to Pray the Rosary
1. + (The Sign of the Cross / Signum Crucis) 2. Arobia abe Jesu tayra moñepebae (The Apostles' Creed / Credo) 3. Ore Ru (Our Father / Pater Noster) 4. 3 Maiteípa María (Hail Mary / Ave Maria) 5. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) 6. Announce the 1st Mystery 7. Ore Ru 8. 10 Maiteípa María 9. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) / Oh, My Jesus 10. Announce 2nd Mystery 11. Ore Ru 12. 10 Maiteípa María 13. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) / Oh, My Jesus 14. Announce the 3rd Mystery 15. Ore Ru 16. 10 Maiteípa María 17. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) / Oh, My Jesus 18. Announce 4th Mystery 19. Ore Ru 20. 10 Maiteípa María 21. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) / Oh, My Jesus 22. Announce the 5th Mystery 23. Ore Ru 24. 10 Maiteípa María 25. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) / Oh, My Jesus 26. (Hail, Holy Queen / Salve Regina) For the Intentions and protection of our Holy Father: 27. Ore Ru (Our Father / Pater Noster) 27. Maiteípa María (Hail Mary / Ave Maria) 27. (Glory Be to the Father / Gloria Patri) 28. + (The Sign of the Cross / Signum Crucis)

Literary Key
Ave: maitei (saludo). Armonización nasal. Aguyje: en reemplazo de Gracia. Yande yara: oñemohenda porã haipýpe (Ñandejára). Yrúnámo: oñemohenda porã haipýpe (irũramo). Oyco: oñemohenda porã haipýpe (oiko). Ymombeu: oñemohenda porã haipýpe (imombe’u). Catupirámo: oñemohenda porã haipýpe (katupyrýre). Ereyco: oñemohenda porã haipýpe (reiko). Abe: oñemohenda porã haipýpe (avei). Maraney: marane’ỹ Bueno, entero, incorrupto, pureza, limpieza, salud, inocencia. Bae: (participio) el que… Membira: oñemohenda porã haipýpe (memby). Ang: alma Iesus: Jesús en latín, lengua oficial de los cristianos en ese tiempo, se convierte en HESU por CALCO (mecanismo por el cual una lengua incorpora a su léxico palabras provenientes de otras lenguas).

Sacramentos Santa Iglesia pipegua Siete nanga / The 7 Sacraments (2007 A.D. Version)
Pokõi Marangatuha oguerekóva aty Tupã jeroviahakuéra. Bautistmo(1) – AmoTupãra’y – ñemongarai / Baptism Confirmación (2) – Tupã Jeroviaha moañete jepytaso katuha / Confirmation Penitencia (3) – Tembiapo vaikue rapykue / Penance Eucaristía (4) – Tupãrete pyhy - Tupã pyhyháva / Eucharist Unción de los enfermos (5) – Hasyvare ñandy marangatu ñemondyky / Extreme Unction / Anointing of the Sick Orden Sagrado (Orden sacerdotal) (6) – Avare moñangáva / Holy Orders Matrimonio (casamiento) (7) – Menda / Matrimony

Sacramentos Santa Iglesia pipegua Siete nanga / The 7 Sacraments (1603 A.D. Version)
Sacramentos Santa Iglesia pipegua Siete nanga. 1- Cone yyipi: Ñemongaraihaba / Bautismo / Baptism 2- Tupã rerobiahabari yepitaco catuhaba, Confirmación yaba / Confirmación / Confirmation 3- Ñemombeguaba / Penitencia / Penance 4- Tupã rahaba / Eucaristía / Eucharist 5- Hacibae reheñandicarai mongihaba / Unción / Extreme Unction / Anointing of the Sick 6- Abare moñangaba / Sacerdocio / Holy Orders 7- Mendahaba / Matrimonio – casamiento / Matrimony

Marangaturã / The 7 Sacraments / Sacramentos
1. Mongarai. 2. Tupã Jeroviaha jepytaso katuha. 3. Ñemombe’u. 4. Tupã Pyhyháva. 5. Hasyvare ñandy marangatu ñemondyky. 6. Avare Moñangáva. 7. Menda.

Tupã oheja ñandéve pa porokuaitáva / The 10 Commandments
Exodus 20:2-17 Deuteronomy 5:6-21 Tupã oheja ñandéve pa porokuaitáva: Mbohapy ijypykuéra. Tupã mbojeroviakatu rehe g̃uarã, omboae pokõi ñande rapicha rerekokatu rehe g̃uarã avei:

1. Peteĩha rehayhu Tupãpavẽme ñande apoha. 2. Ha’e Mokõiha nerehenoichéne Tupã réra reiete. 3. Mbohapyha ndereipuruichéne aretepy Tupã mbojeroviávo. 4. Irundyha nderu avei ndesýpe embojeroviava’erã katu. 5. Poha nde reporojukaichéne. 6. Poteĩha ndereipyhyichéne omenda’ỹva nde rehe ndive. 7. Pokõiha nderemondaichéne. 8. Poapyha neremopu’ãichéne japu nderapicha rehe. 9. Porundyha ndereipotaichéne omenda’ỹva nde rehe ndive. 10. Paha nde reipotaichéne nde rapicha mba’éva.

Tapão Sy Marangatu apoukapy rehe / Precepts of the Church / Mandamientos de la Iglesia Católica
Po ñandeapoukapy añetéva Tupão Sy Marangatu. 1. Pehendupa ñembo’eguasupavẽ aretépe. 2. Peñemombe’u Pa’ípe, angaipa guasu apóre, remanotaramo ha avei Tupãpyhýi mboyve. 3. Tupãpyhýi Ñandejára oikovejeýre. 4. Ndere’uiva’erã so’o térã rejejokova’erã Tupão Sy Marangatu he’i jave. 5. Eipytyvõva’erã Tupãópe hemikotevẽme

1. You shall attend Mass on Sundays and on holy days of obligation and remain free from work or activity that could impede the sanctification of such days. 2. You shall confess your sins at least once a year. 3. You shall receive the sacrament of the Eucharist at least during the Easter season. 4. You shall observe the days of fasting and abstinence established by the Church. 5. You shall help to provide for the needs of the Church.

Angaipahague tekoasy Tupã ra'yhupápe / Act of Contrition / Acto de contrición
Angaipahague tekoasy Tupã ra'yhupápe (karaiñe'ẽ: Acto de contrición)

Chejára Tupã ra’y, che ñemoñangara, che pysyrõhára, che nderayhupápe añetévo, ambyasy katúre, ã tembijojarekokatu.

Umi che angaipa oguepa, che py’a pochypýpe, che ñe’ẽ pochypýpe, che rembiapo pochypýpe, che rombopochy haguére, ág̃a ko’ýte nacheangaipaveichéne, che marangatu katúne, nde pokatu marangatu mboaje katupávo rupi, neñyrõanga chéve chejára nde ruguy marangatu kurusupýpe orerayhupápe rehykuavohague rehe.

Ta’upéicha. Hesu.

Apoha mbyasy ambue Chejára Hesu, chemoñangára, chepesyrõhára, tembijojamiringatúva, cheangaipakuéra, rireragui kyhyje.

Taijaty po’a nderayhu’asýgui katu marangatuvarepýramo nderekohápe ambyasy angágui reikóva.

Ág̃a neporãmby marangatu chepytyvõramo, nacheangapyhyveichéne chembopochyhague rehe poyhuháva ndachepy’aporãiramo eguerekóvo jepi mba’e oporomoangaipáva reñyrõ aguyjépe neanguérava oguerekóramo jeja’o avei. Pa’i :avare nderekovia upe iñangaipa omokañy cherembiasakue omombe’u hag̃ua hese cherekomarã pohãnóvo ombojeroviáramo tandeñyrõanga. Ñandejára ndereporiahuvereko jajapose’ỹmeguáva rehe, nde Túva Marangatúgui cheroviahávare cherayhuraságui neresẽreiriva’ekue rehe ramo. Ta’upéicha Hesu.